Tâm Hướng Phật
Nghi Thức

Bài cúng ngày mùng 3 Tết đúng theo chánh pháp

Nghi thức cúng lễ ngày mùng 3 Tết này, dựa theo lời Đức Phật dạy, hướng dẫn cách cúng và lễ đúng với thiện nhân quả, tương ứng với mong cầu hạnh phúc thế gian.

A. Hướng Dẫn Sắm Lễ

Sắm Lễ – Bày Lễ

Sắm Lễ: Hương, hoa, nước trà, quả, thực.

– Hương: Các loại hương đốt có hương thơm hoặc nếu không dùng hương đốt thì hướng tâm thành cúng lễ (hương tâm)

– Hoa: Các loài hoa có hương thơm (không kiêng về tên hoa và số lượng).

– Trà: Nước trà tỏa hương của sáu vị là đắng, cay, chua, chát, mặn, ngọt là sáu vị nuôi sống tất cả chúng sinh.

– Quả: Số lượng tùy ý không kiêng kị 2 quả hay 4 quả,… Nên cúng quả đã chín vì có hương từ vị để vong linh thọ hưởng, quả xanh chưa có hương thơm của vị (tránh tình trạng biến ban thờ thành chỗ cất đồ).

– Thực: Hiến cúng Phật bày lễ một bát cơm và một cốc nước. Hiến cúng chư Thiên, chư Thần bày lễ một bát cơm và một cốc nước chè. Hiến cúng gia tiên có cơm chay, nếu không có đồ chay thì làm một mâm cơm chay đơn giản bao gồm các đồ thức ăn từ rau củ quả, không có thịt của chúng sinh.

Cách Bày Lễ

– Trước bát hương thờ Phật: quả, một bát cơm, một cốc nước. (Nếu gia đình chưa có bàn thờ Phật thì không sắm lễ cúng Phật, nhưng vẫn đọc phần cúng Phật, khi đọc thì hướng tâm tới Phật, nguyện dâng tất cả lễ đã sắm để cúng Phật, rồi thừa lộc Phật, vẫn hiến cúng được cho chư Thiên, chư Thần và các vong linh).

– Trước bát hương thờ thần linh (chư Thiên, chư Thần, thổ công, thần đất…): quả, một bát cơm, một cốc nước.

– Trước bát hương thờ gia tiên: quả, một mâm cơm hoặc một bát cơm, một cốc nước và một cốc sữa.

Tâm Khi Cúng Lễ

Dùng ba tâm kính Phật, trọng Thần, hiếu nghĩa với tổ tiên. Biết ơn Phật đã ban bố chỉ dạy pháp diệt khổ cho chúng sinh. Biết ơn và tôn trọng các vị chư Thiên, Thiện Thần đã ủng hộ cho mình làm các việc thiện. Biết ơn tổ tiên, cha mẹ đã sinh thành dưỡng dục chúng ta, đã tạo duyên cho chúng ta có họ hàng anh em con cái. Khi cúng lễ với nguồn tâm này, thì gia đình sẽ được gia tăng phúc báu và cảm ứng được với thế giới tâm linh.

Pháp Khí

Tùy duyên có/không dùng pháp khí: chuông, mõ, khánh.

Lưu ý: Các đàn cúng lễ không sát sinh, không đốt tiền vàng, mã, giấy sớ.

B. Nghi Thức Cúng Lễ

1. Nguyện Hương
(Quỳ dâng hương hoặc cắm hương trước. Thực hiện 1 trong 2 văn nguyện hương dưới đây)

a. Dùng hương đốt, hương trầm,…

Nguyện đem lòng thành kính
Gửi theo đám mây hương
Phảng phất khắp mười phương C
úng dường ngôi Tam Bảo
Thề trọn đời giữ đạo
Theo tự tính làm lành
Cùng pháp giới chúng sinh
Cầu Phật từ gia hộ
Tâm Bồ Đề kiên cố
Chí tu đạo vững bền
Xa biển khổ nguồn mê
Chóng quay về bờ giác
Nam mô Hương Cúng Dường Bồ Tát
Nam mô Hương Cúng Dường Bồ Tát
Nam mô Hương Cúng Dường Bồ Tát Ma Ha Tát! (3 chuông)

b. Dùng tâm hương

Nguyện ý thành, tâm kính
Biến mãn khắp mười phương
Cúng dường ngôi Tam Bảo
Thề trọn đời giữ đạo
Theo tự tính làm lành
Cùng pháp giới chúng sinh
Cầu Phật từ gia hộ
Tâm Bồ Đề kiên cố
Chí tu đạo vững bền
Xa biển khổ nguồn mê
Chóng quay về bờ giác
Nam mô Hương Cúng Dường Bồ Tát
Nam mô Hương Cúng Dường Bồ Tát
Nam mô Hương Cúng Dường Bồ Tát Ma Ha Tát! (3 chuông)

2. Văn Khấn
(Quỳ gối, chắp tay)

Nam mô thập phương pháp giới thường trụ Tam Bảo tác đại chứng minh! Nam mô Phật Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni! Con/chúng con kính bạch chư Phật, chư Bồ Tát, chư Hiền Thánh Tăng chứng minh và gia hộ cho con/chúng con. Con/chúng con xin thỉnh chư Thiên, chư Thần Linh cư ngụ tại nơi đất (ở của gia đình; cơ quan; cửa hàng)… chứng giám lòng thành và ủng hộ cho (gia đình; cơ quan; cửa hàng…)… con/chúng con.

Đệ tử con tên là:… Pháp danh (nếu có):…

Con/chúng con xin đại diện cho toàn thể (gia đình; cơ quan; cửa hàng…)… hiện đang ở tại:… Hôm nay là ngày mùng 3 Tết năm… Nhân dịp đầu xuân năm mới…, con/chúng con xin nương oai lực Tam Bảo, hạnh nguyện độ sinh, độ cho vong linh của chư Tăng chùa Ba Vàng xin thỉnh mời

+ Cúng tại nhà: vong linh các cụ gia tiên tiền tổ họ… hợp duyên, [các vong linh thai nhi của (tên mẹ)… (nếu có)]…

(Tiếp)

cùng các vong linh có duyên tại nơi đất (ở của gia đình; cơ quan; cửa hàng…)…, vong linh oan gia trái chủ trên sức khỏe thọ mạng, vong linh oan gia trái chủ cản trở phát triển công việc của (gia đình; cơ quan; cửa hàng…)… con/chúng con cùng các vong linh oan gia trái chủ có duyên oán kết đang báo oán (gia đình; cơ quan; cửa hàng…)… con/chúng con, được về đây thọ tài ẩm thực hiến cúng của (gia đình; cơ quan; cửa hàng…)… con/chúng con (nếu tụng kinh thì đọc thêm: nghe kinh thính pháp cầu giác ngộ giải thoát) và được hoan hỷ trong năm mới này.

Nam mô Phật Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni! (1 chuông. 1 lễ)

3. Lễ Tán Phật
(Quỳ hoặc đứng; pháp khí: khánh)

Đại từ đại bi thương chúng sinh,
Đại hỷ đại xả cứu hàm thức,
Tướng đẹp sáng ngời dùng trang nghiêm.
Chúng con chí tâm thành đảnh lễ. (1 chuông)

Chí tâm đảnh lễ: Tất cả chư Phật ba đời, tột hư không khắp pháp giới. (1 chuông. 1 lễ)
Chí tâm đảnh lễ: Tất cả Chính Pháp ba đời, tột hư không khắp pháp giới. (1 chuông. 1 lễ)
Chí tâm đảnh lễ: Tất cả Tăng bậc Hiền Thánh ba đời, tột hư không khắp pháp giới. (3 chuông. 1 lễ)

4. Tán Pháp
(Ngồi; khai chuông mõ. Nếu không có thời gian tụng kinh thì bỏ qua phần này.)

Pháp Phật sâu mầu chẳng gì hơn,
Trăm ngàn muôn kiếp khó được gặp.
Nay con nghe thấy vâng gìn giữ,
Nguyện hiểu nghĩa chân Đức Thế Tôn.
Nam mô Phật Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni! (3 lần. 3 chuông)

5. Tụng Kinh
(Ngồi, pháp khí: mõ. Nếu không có thời gian tụng kinh thì bỏ qua phần này.)

Bài Kinh: Thiết Lập Hạnh Phúc

Một thời, Thế Tôn ở giữa dân chúng Câu Lợi (Koliya), tại thị trấn Ka-ka-ra-pát-ta (Kakakrapatta). Rồi Bai-ha-pai-ja (Byagghapajja), đi đến đảnh lễ, bạch Thế Tôn:

Bạch Thế Tôn, chúng con là những người gia chủ thọ hưởng các dục vọng, sống trói buộc với vợ con, dùng hương chiên đàn, đeo vòng hoa, thọ lãnh vàng bạc. Bạch Thế Tôn, hãy thuyết pháp cho những người như chúng con, để chúng con được hạnh phúc, an lạc trong hiện tại.

Này Bai-ha-pai-ja, có bốn pháp này đưa đến hạnh phúc và an lạc trong hiện tại. Thế nào là bốn? Đầy đủ tháo vát, đầy đủ phòng hộ, làm bạn với thiện, sống thăng bằng và điều hòa.

Ở đây, này Bai-ha-pai-ja, phàm làm nghề gì để sinh sống, hoặc nghề nông, hoặc đi buôn, hoặc làm bất cứ nghề nào. Vị ấy phải thiện xảo với nghề, làm việc không biết mệt, biết suy tư, tìm hiểu vừa đủ để tự làm và điều khiển người khác làm. Đây gọi là đầy đủ sự tháo vát.

Ở đây, này Bai-ha-pai-ja, những tài sản thu được do sự siêng năng, tháo vát; do bàn tay, mồ hôi và công sức đúng pháp, vị ấy biết giữ gìn, bảo vệ, không để thất thoát. Đây gọi là đầy đủ sự phòng hộ.

Ở đây, này Bai-ha-pai-ja, sống tại làng hay thị trấn có những gia đình mà những đứa trẻ được lớn lên trong giới đức, những người lớn trưởng thành trong giới đức; đầy đủ lòng tin, giới hạnh, bố thí và trí tuệ. Vị ấy phải làm quen, nói chuyện và học tập theo. Đây gọi là làm bạn với thiện.

Ở đây, này Bai-ha-pai-ja, biết rõ tài sản nhập và xuất, sống một cách điều hòa, không quá phung phí và không quá bỏn sẻn. Đây gọi là sống thăng bằng và điều hòa.

Này Bai-ha-pai-ja, bốn pháp này đưa đến hạnh phúc và an lạc trong hiện tại.

(ĐTKVN, Tăng Chi Bộ III, chương VIII, phẩm Gotamì, phần Dìghajànu-Người Koliya, VNCPHVN ấn hành, 1996, tr.661)

Nguồn: Quảng Tánh – Biên soạn (2016). Lời Phật dạy trong kinh tạng Nikaya, tập III, Nxb.Hồng Đức, Hà Nội, tr. 52-53.
Chú thích:
ĐTKVN: Đại tạng kinh Việt Nam.
VNCPHVN: Viện Nghiên cứu Phật học Việt Nam.

6. Cúng Thực

a. Văn bạch
(Quỳ, chắp tay)

Nam mô Phật Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni! Trong bài kinh “Thiết Lập Hạnh Phúc” Đức Phật dạy, phải biết thiện xảo, tư duy và chăm chỉ để phát triển nghề; phải biết giữ gìn không để thất thoát tài sản; không quá phung phí và không quá bỏn xẻn, phải biết điều hòa trong việc chi dùng tài sản, con/chúng con xin nguyện sẽ cố gắng thực hành theo; Đức Phật còn dạy học tập và làm bạn với người có giới đức, giới hạnh, có lòng tin, biết bố thí và tu tập trí tuệ, đệ tử con/chúng con đã và đang thân cận tu học ở nơi Tam Bảo, nơi chư Tăng giới đức, giới hạnh đầu đà, cùng làm bạn với các quý Phật tử đồng tu, nguyện với các duyên lành này, con/chúng con sẽ dần thiết lập được hạnh phúc như lời dạy của Đức Thế Tôn. Nhân dịp đầu xuân năm mới… (gia đình; cơ quan; cửa hàng…)… con/chúng con xin thực hành Pháp bố thí cúng dường, thành tâm sắm sửa vật thực, dâng lên cúng dường:

Trường hợp trên mâm cúng có thịt từ việc sát hại chúng sinh thì đọc: Nhân duyên (gia đình; nhân viên cơ quan; cửa hàng)… chưa hiểu Phật Pháp nên có sát hại chúng sinh để cúng lễ trong đàn lễ này, con/chúng con xin bạch không dâng cúng các phần thịt chúng sinh đó. Con/chúng con xin bạch chỉ dâng cúng vật thực từ rau củ quả và vật thực từ tam tịnh nhục.
(Tiếp)

Thượng: Xin dâng lên cúng dường thập phương chư Phật chứng minh.

Trung: Xin dâng lên cúng dường chư Bồ Tát, chư Hiền Thánh Tăng chứng minh.

Hạ: Xin dâng cúng cho chư Thiên, chư Thần Linh tại nơi đây.

Sau: Xin hiến cúng cho tất cả vong linh mà con/chúng con đã thỉnh mời. Nguyện cho đầu xuân năm mới, các vong linh được nương sự hiến cúng trong đàn lễ cúng này của con/chúng con mà được thọ thực no đủ, khởi tâm hoan hỷ, hộ trì cho (gia đình; cơ quan; cửa hàng…)… con/chúng con.

Nam mô Phật Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni! (1 chuông)

b. Tụng thần chú cúng thực
(Ngồi, pháp khí: mõ)

Biến thực chân ngôn: Nam mô tát phạ đát tha, nga đá phả rô chỉ đế, ám tam bạt ra, tam bạt ra hồng. (7 lần. 1 chuông)

Biến thủy chân ngôn: Nam mô tô rô bà ra, đát tha nga đá ra, đát điệt tha, án tô rô tô rô, bát ra tô rô, bát ra tô rô sa bà ha. (7 lần. 1 chuông)

Phổ cúng dường: Án nga nga nẵng tam bà phạ phiệt nhật ra hồng. (7 lần. 3 chuông)

Nguyện cho các vong linh
Được thọ thực no đủ
Nghe kinh giác ngộ Pháp
Sinh lòng kính tín Phật
Nương tựa nơi Tam Bảo
Tu hành cầu thoát khổ

Nam mô Phật Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni! (1 chuông. 1 vái)

7. Phát Nguyện Bồ Đề
(Quỳ)

Nam mô Phật Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni, thỉnh các chúng đã lãnh thọ phước báu, vật thực tại đàn lễ này, cùng con/chúng con xin tùy hỷ với công hạnh Bồ Đề:

“Phát tâm Bồ Đề
Hộ trì Tam Bảo
Chuyển tải Phật pháp
Rộng khắp thế gian” (3 lần)
Nguyện chư vị tinh tấn Bồ Đề, cầu Vô Thượng Đạo. (1 vái)

8. Kệ Cát Tường
(Quỳ hoặc đứng; pháp khí: khánh)

Nguyện ngày an lành đêm an lành
Ngày đêm sáu thời thường an lành
Trong tất cả thời thảy an lành
Nguyện ngôi Thượng Sư thương nhiếp thọ
Nguyện ngày an lành đêm an lành
Ngày đêm sáu thời thường an lành
Trong tất cả thời thảy an lành
Nguyện ngôi Tam Bảo thường gia hộ
Nguyện ngày an lành đêm an lành
Ngày đêm sáu thời thường an lành
Trong tất cả thời thảy an lành
Nguyện chư Hộ Pháp thường ủng hộ
Nam mô Tiêu Tai Giáng Kiết Tường Bồ Tát Ma Ha Tát! (3 lần)
Nam mô Đại Bi Quan Thế Âm Bồ Tát! (7 lần)

9. Phục Nguyện
(Quỳ gối; chắp tay)

Nam mô Phật Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni! Con/chúng con cũng xin hồi hướng công đức trong đàn lễ này, cùng công đức tạo lập được trong ngày hôm nay nguyện cầu cho tất cả các chúng chư Thiên, chư Thần Linh cùng chư vong linh mà con/chúng con hiến cúng, được kết duyên pháp lữ với (gia đình; cơ quan; cửa hàng…)… con/chúng con, cùng với con/chúng con đời đời kiếp kiếp trợ duyên cho nhau tu hành cho tới ngày thành Phật.

Con/chúng con cũng xin hồi hướng công đức trong đàn lễ này, cùng công đức tạo lập được trong ngày hôm nay đến cho (gia đình; cơ quan; cửa hàng…)… con/chúng con (đọc mong cầu)… và nguyện cả (gia đình; cơ quan; cửa hàng…)… đủ duyên lành cùng nhau tinh tấn tu hành theo Chính Pháp của Phật, và cùng với nhau tu hành cho tới ngày liễu thoát luân hồi sinh tử.

Con/chúng con xin phát nguyện sẽ dâng cúng lễ vật thực trong (3, 4, 5…)… ngày tết, mỗi ngày một lần, tùy vào thời gian trong ngày con/chúng con sắp xếp được. Đến ngày… con/chúng con xin làm lễ cúng mãn tết (dân gian gọi là lễ hóa vàng).

Nam mô Phật Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni! (1 chuông. 1 lễ)

10. Hồi Hướng
(Quỳ hoặc đứng; pháp khí: mõ)

Công phu công đức có bao nhiêu,
Con xin lấy đó hồi hướng về,
Nguyện khắp pháp giới các chúng sinh,
Thảy đều thể nhập vô sinh nhẫn. (1 chuông)
Nguyện tiêu ba chướng sạch phiền não,
Nguyện được trí tuệ thật sáng ngời,
Nguyện các tội chướng thảy tiêu trừ,
Đời đời thường hành Bồ Tát đạo. (1 chuông)
Nguyện đem công đức tu hành này,
Chan rải mười phương khắp tất cả,
Hết thảy chúng con cùng các loài,
Đồng được lên ngôi Vô Thượng Giác. (3 chuông)

11. Tam Tự Quy
(Quỳ hoặc đứng; pháp khí: khánh)

Tự quy y Phật, nguyện cho chúng sinh, hiểu thấu đạo lớn, phát tâm Vô Thượng. (1 chuông. 1 lễ)
Tự quy y Pháp, nguyện cho chúng sinh, thâm nhập kinh tạng, trí tuệ như biển. (1 chuông. 1 lễ)
Tự quy y Tăng, nguyện cho chúng sinh, quản lý đại chúng, hết thảy không ngại. (3 chuông. 1 lễ)

Tâm Hướng Phật St/Nguồn: Chùa Ba Vàng!

Bài viết cùng chuyên mục

Nghi thức cúng cầu an đầu năm, thân tâm được an lạc

Định Tuệ

Nghi thức sám hối nghiệp chướng – Kinh Kim Quang Minh

Định Tuệ

Nghi thức sám hối trước khi tụng Kinh để được nhiều lợi ích

Định Tuệ

Cách hồi hướng công đức khi phóng sinh đơn giản dễ nhớ

Định Tuệ

Nghi thức trì tụng Chú Đại Bi đúng pháp đơn giản tại nhà

Định Tuệ

Nghi thức cúng giao thừa và vía Phật Di Lặc

Định Tuệ

Nghi thức tụng Hồng Danh Bửu Sám – Âm Hán

Định Tuệ

Nghi thức cúng tạ đất cuối năm 2022 đúng pháp

Định Tuệ

Niệm Phật xong hồi hướng trước khi ngủ hay và ý nghĩa

Định Tuệ

Viết Bình Luận